Dames en heren republikeinen en zij die het willen worden, het kan nog wel eens een langere “rit” worden, dan gedacht om de pro’s en contra’s van een republiek t.o.v. een monarchie in kaart te brengen, maar vooruit wij hebben deze taak ( ongevraagd) aanvaard en gaan tegen het  einde van het jaar gewoon door.  In deel 3 stelden wij voor u  een aantal “republikeinse mogelijkheden ” te geven, hetgeen het straks makkelijker maakt bij het kiezen, dus bij deze:

Wij zijn het inmiddels over een zaak eens, de “geheime” invloed van van een niet gekozen staatshoofd, dus in ons geval Beatrix of de hemel verhoede het zometeen Willem Alexander , werkt in de hand, dat politici die misschien wel anders zouden willen, zich in het algemeen toch als lakeien zullen gedragen, immers hun carriëre hangt er van af, dus verwacht geen steun van het merendeel van de hielenlikkers, mocht de republiek Nederland ooit het licht aanschouwen. Nog in 2000 stelde D66 bij monde van De Graaf een modernisering van het koningshuis voor  en waren het CDA en de VVD ronduit afwijzend. Daarmee heb je gelijk 2 grote partijen bij de staart die niet zullen trappelen te helpen als het zo ver zal komen. Soelaas bij “links” ? Misschien wel, maar democratisch gezien zijn zij ook samen te klein en wat de PVV gaat doen over 1 1/2 jaar moeten wij nog maar zien.

In feite zijn er globaal 6 varianten voor een republiek :

1) Het erfelijk staatshoofd wordt afgeschaft, zonder daar er een gekozen staatshoofd voor in de plaats komt. Dus Beatrix c.s. doen een  pas terug en er komt geen staatshoofd voor in de plaats. Het circus wordt dan geleid door een premier, maar dat leidt tot een onregeerbare situatie, naast het feit dat er niemand is die Nederland naar buiten toe officiëel kan vertegenwoordigen.

2) Dan het Zwitserse model. Er is geen gekozen staatshoofd, maar bij toerbeurt, neemt een minister van de zittende regering de honneurs als “president” waar. Maar omdat in tegenstelling tot Zwitserland in ons parlementair stelsel de tijd dat een minister aanblijft niet zeker is, zou dat ook weer kunnen leiden tot een zekere mate van onbestuurbaarheid.

3) Dan hebben wij variant waarin een  door de regering gekozen president  uitsluitend ceremoniële taken uitvoert. Zie hiertoe Duitsland waar Horst Köhler in feite de baas is, maar iedereen terecht denkt dat de feitelijke macht in handen is van Angela Merkel als Bundeskanzlerin. Dit is in feite ondanks de verschillen in de structuur van de Duitse regering ( Bundesländer met een eigen regering enz.) de beste optie. Een goede uitleg ontvingen wij zonet van ” Peter” , zie ook onderaan dit artikel als reactie en hier nog een keer afgedrukt , waarvoor dank aan “Peter”:

===== Bij het Duitse systeem neem ik aan dat er bedoeld wordt:
“De president wordt door de bondsvergadering, een vergadering die bestaat uit alle leden van de Bondsdag en een gelijk aantal afgevaardigden die door de deelstaatparlementen gekozen zijn, voor een periode van vijf jaar verkozen.”
De Bondskanselier wordt met absolute meerderheid door de Bondsdag gekozen. De Bondspresident benoemd de ministers die door de Kanselier worden voorgedragen.=====

4) De sterke man, de gekozen president op de Franse wijze of zo u wilt Finland. De baas wordt door het volk gekozen, maakt zijn ambstermijn af ( of niet), kan herkozen worden ( of ook weer niet) en geniet relatief veel macht. Macht is echter in ons land een “vies”woord, stel je voor een baas, nee dat strookt niet met onze poldermentaliteit.

5) Dan is er een variant op nummer 4, zoals die in Portugal bestaat. Hier is er de president die weliswaar gekozen wordt , maar veel meer op de achtergrond blijft en de vertrouwensband tussen de president en de ministers wordt losgelaten.  Zijn taak is uitsluitend als een soort scheidsrechter te functioneren in het geval de ministers samen met de premier er niet meer samen uitkomen. De president is in feite een soort brandweer man, slechts bij uitslaande brand in de regering zal hij optreden.

6)Dan tenslotte de laatste variant, namelijk het zuiver ceromoniële koningsschap zoals wij dat van Zweden kennen. Dit valt voor ons land af, daar het niet voorstelbaar is, dat de oranjes zich de huidige macht laten ontnemen.

Goed, ik hoop dat het allemaal niet te slaap verwekkend is, je moet er iets voor over hebben om republikein te zijn of te worden en gaan wij het volgende keer hebben over wat cijfers, wie is er voor, wie is er op tegen.